مجله لوریس تولز

جوشکاری چیست؟انواع آن

جوشکاری چیست؟انواع آن

جوشکاری چیست؟

به فرآیندی گفته می شود که با آن به فلزات شکل داده می شود و به معنای اتصال دو قطعه فلز یا غیر فلز می باشد. شغل جوشکاری از اهمیت بالایی برخوردار هست که در صنایع مختلف نظامی و پتروشیمی و دریایی و خودروسازی و هوا فضا و ساختمانی و… استفاده می شود. جوشکاری به معنای اتصال دائمی دو قطعه فلز یا غیر فلز  است که با روش های مختلف و استفاده از وسایل و تجهیزات جوشکاری توسط جوشکار ایجاد می شود.

تفاوت بین جوشکاری با اتصالات موقت چون پیچ یا پرچ این است که دو قطعه به صورت دائمی وصل می شوند و علاوه بر این روش های جوشکاری سریع هستند و در عین حال قابلیت آب بندی دارند.

انواع روش های جوشکاری

برای اتصال دائمی بین دو قطعه از انواع روش های مختلف استفاده می شود که به صورت کلی به دو حالت جوشکاری ذوبی و غیر ذوبی تقسیم می شود که به صورت زیر هستند.

  1. روش های جوشکاری ذوبی شامل جوشکاری الکترونی، جوشکاری لیزری، جوشکاری اٌکسی گاز و جوشکاری قوسی است.
  2. روش های جوشکاری غیر ذوبی نیز شامل انواع جوشکاری مقاومتی، اصطکاکی، انفجاری، فراصوتی، نور است.

انواع روش های جوشکاری ذوبی (FW)

به روش هایی که در آن لبه های دو قطعه مذاب می شوند و برای اتصال دائمی آنها از فیلر پر کننده به نام سیم جوش و الکترود جوشکاری استفاده می شود روش های جوشکاری ذوبی می گویند که شامل روش های زیر است.

  • جوشکاری الکترونی
  • جوشکاری لیزری
  • جوشکاری اٌکسی گاز
  • جوشکاری قوسی

روش های جوشکاری قوسی (AW)

مهمترین و در عین حال پر کاربرد ترین نوع روش جوشکاری ذوبی را جوشکاری با قوس الکتریکی می نامند که در آن از قوس الکتریکی میان الکترود و قطعه برای اتصال آنها استفاده می شود. متداول ترین روش های جوشکاری قوسی شامل موارد زیر است.

  1. جوشکاری کربنی (CAW)
  2. جوشکاری الکترود دستی (SMAW)
  3. جوشکاری الکترود تنگستن (GTAW)
  4. جوشکاری زیر پودری (SAW)
  5. جوشکاری تو پودری (FCAW)
  6. جوشکاری الکترود فلزی تحت پوشش گاز (GMAW)
  7. جوشکاری پلاسما (PAW)

۱-جوشکاری قوسی با الکترود روکش دار (SMAW)

پرکاربرد ترین نوع جوشکاری را جوشکاری با الکترود دستی روکش دار می نامند که برای ایجاد گرمای لازم بین منطقه اتصال دو قطعه و الکترود از قوس الکتریکی استفاده می شود.

با حرکت الکترود جوشکاری بین درز دو قطعه لبه هر دو قطعه ذوب و با فیلر پر می شود که به آن منطقه حوضچه ذوب می گویند و با فاصله گرفتن از این منطقه الکترود و همچنین فلز پایه شروع به سرد شدن می کند و اتصال به صورت کامل انجام می شود.

با اینکه این روش جوشکاری ارزان، آسان است اما روشی مناسب برای جوش زدن فلزات غیر آهنی نیست.

 

۲-جوشکاری قوسی زیر پودری (SAW)

یکی دیگر از روش های جوشکاری ذوبی به شمار می آید که گرمای لازم برای اتصال دو فلز توسط قوس الکتریکی و زیر توده پودر ایجاد می شود. از این روش بیشتر برای جوشکاری قطعات ضخیم و جوشکاری لوله های ضخیم استفاده می شود.

جوشکاری چیست؟انواع آن

جوشکاری چیست؟انواع آن

۳-جوشکاری قوسی تو پودری (FCAW)

تنها تفاوت بین این روش و روش قبلی این است که پودر داخل سیم جوش قرار دارد و برای توقف فرآیند جوشکاری نیازی به عوض کردن الکترود ندارید و سرعت بیشتری را نسبت به دو روش قبل دارد با این تفاوت که برای جوشکاری با این روش نیاز به تجهیزات پیچیده و گران تری می باشد.

 

۴-جوشکاری قوسی کربنی (CAW)

یک روش خیلی قدیمی به شمار می آید که حرارت لازم بین دو قطعه و الکترود کربنی توسط قوس الکتریکی ایجاد می شود.

۵-جوشکاری قوسی با الکترود تنگستنی با حفاظت گاز خنثی (GTAW/TIG)

این روش پر کاربرد را به نام جوشکاری تیگ می شناسند که در آن برای ذوب دو قطعه کار و اتصال آن دو الکترودی که بکار برده می شود غیر مصرفی است.

در طول فرآیند جوش GTAW از گاز محافظ داخل کپسول و هدایت آن به سمت تورچ جوشکاری استفاده می شود. با تمام مزایای این روش البته نرخ رسوب و سرعت جوش کم و گران بودن آن جزو معایب جوشکاری TIG به شمار می آید.

 

۶-جوشکاری قوسی با الکترود فلزی تحت پوشش گاز محافظ (GMAW / MIG – MAG)

در جوش GMAW، به منظور انجام فرآیند جوشکاری به جای اینکه از الکترود روکش دار استفاده شود از الکتروی بدون روکش استفاده می شود. دلیل استفاده از گاز بی اثر یا فعال در این روش جوشکاری به خاطر این است که به مذاب فلز جوش آسیب نرساند و چنانچه گاز مورد استفاده از نوع گاز بی اثر باشد جوشکاری میگ MIG و اگر گاز مورد استفاده از نوع فعال باشد جوشکاری مگ MAG نامیده می شود.

۷-جوشکاری قوسی پلاسما (PAW)

یکی از انواع روش های جوشکاری با الکترود دستی را جوشکاری قوس الکتریکی پلاسما می نامند که از آن برای جوش زدن ورق های نازک تا ضخیم به مانند آلومینیوم استفاده می شود.

جوشکاری ذوبی اُکسی گاز (OFW)

جوشکاری اکسی گاز یا اُکسی استیلن، جزو دسته روش های جوشکاری ذوبی است که از سوختن گاز استیلن برای ذوب درز اتصال بین دو قطعه استفاده می شود و در طول فرآیند جوشکاری از سیم جوش فلزی بدون روپوش برای جوش زدن دو قطعه استفاده می شود.

جوشکاری چیست؟انواع آن

جوشکاری چیست؟انواع آن

جوشکاری ذوبی با پرتوی لیزر (LBW)

این روش جزو دسته روش های پیشرفته جوشکاری است که برای تمام مواد مهندسی از آن استفاده می شود و در این روش نیازی به استفاده از فلز پر کننده نیست با این حال سرعت بالای جوش در این روش زیاد است و همین باعث ایجاد ترک جوش می شود.

جوشکاری ذوبی با پرتوی الکترونی (EBW)

جوشکاری EBW را جزو پیشرفته ترین و در عین حال گران ترین نوع جوشکریا ذوبی می شناسند که در آن کمترین انحراف و اعوجاج دارد اما روشی گران است که جزو معایب آن به شمار می آید.

روش های جوشکاری غیر ذوبی

برخلاف جوشکاری های ذوبی در نوع غیر ذوبی برای اتصال بین دو قطعه لبه های آنها ذوب نمی شود بلکه به آنها فشار وارد می شود و هیچ گونه ماده پر کننده به نام سیم جوش، الکترود جوشکاری مصرف نمی شود.

در واقع سیستم کار این نوع روش های جوشکاری به این صورت است که نفوذ به صورت حالت جامد است و روش های زیر را شامل می شود.

  • جوشکاری مقاومتی (RW) : اتصال دو سطح فلز بر اثر گرمایی که به صورت همزمان از فشار مکانیکی و جریان الکتریکی انجام می شود رخ می دهد.
  • جوشکاری اصطکاکی (FRW) : گرما و حرارت لازم برای اتصال بین دو قطعه فلز با اصطکاک و فشار انجام می شود.
  • جوشکاری انفجاری (EW) : با قرار دادن مواد منفجره روی دو ورق اتصال انجام می شود.
  • جوشکاری فراصوتی (UW) : امواج فرا صورت با فرکانس های بالا و همچنین فشار لازم باعث اتصال بین دو قطعه می شود.
  • جوشکاری با نورد (RW) : چند ورق با تغییر شکل پلاستیک به هم متصل می شود.

جوشکاری مقاومتی (RW)

سرپیک جوشکاری

جوشکاری مقاومتی جزو پرکاربرد ترین روش های جوشکاری غیر ذوبی به شمار می آید که با اعمال فشار و همچنین جریا الکتریکی اتصال رخ می دهد که شامل انواع زیر هستند.

  • جوشکاری مقاومتی نقطه ای
  • جوشکاری مقاومتی درز جوش
  • جوشکاری مقاومتی زائده ای
  • جوشکاری مقاومتی سرباره ای

۱-جوشکاری مقاومتی نقطه ای (RSW)

در جوشکاری RSW ، برای اینکه اتصال بین دو ورق فلزی ایجاد شد به صورت همزمان از گرما و فشار استفاده می شود.

۲-جوشکاری مقاومتی درز جوش (RSEW/Seam welding)

جوشکاری RSEW روشی است که در آن گرمای لازم برای اتصال دو فلز از مقاومت و جریان الکتریکی ایجاد نمی شود بلکه باعث ایجاد یک نوع جوش رگه ای می شود که منجر به ایجاد یک مفصل می شود.

۳-جوشکاری مقاومتی زائده ای (RPW)

سرپیک برشکاری

یکی از روش های جوشکاری است که خیلی کم استفاده می شود که در هر نقطه ای از قطعات با استفاده از مقاومت و جریان الکتریکی اتصال رخ می دهد با این تفاوت که یک زائده یا برآمدگی به وجود می آید.

۴-جوشکاری مقاومتی سرباره ای (ESW)

جوشکاری ESW یا الکترواسلگ، روشی است که در آن جوشکاری در ابتدا از سطوح پایین شروع و سپس به سمت بالا می رود. با اینکه در شروع کار سرباره ایجاد می شود اما سپس به دلیل برخورد با قوس الکتریکی موقت این سرباره ذوب می شود.

جوشکاری اصطکاکی (FRW)

جوشکاری اصطکاکی، جزو دسته روش های جوشکاری حالت جامد با اهمیت است که اتصال بین دو قطعه با اعمال گرمای لازم از اصطکاک بین سطوح انجام می شود و روشی عالی برای استفاده در جوشکاری فلزات غیر همجنس به شمار می آید.

جوشکاری انفجاری  (EW)

با اینکه این روش جوشکاری خیلی کم استفاده می شود اما برای اتصال بین دو ورق فلزی از مواد منفجره استفاده  می شود که به دلیل برخورد سریعی که بین دو ورق بالایی و پایین انجام می شود خیلی سریع یک پیوند متالورژیکی ایجاد می شود و جوش می گیرد.

جوشکاری فراصوتی (UW)

در این روش از انواع ارتعاشات التراسونیک با فرکانس ۲۰ تا ۷۰ کیلوهرتز برای جوشکاری و اتصال بین دو فلز استفاده می شود.

جوشکاری با نورد (RW)

جوشکاری RW جزو روش های جوشکاری غیر ذوبی است که در آن باید دو سطح ورق پیش از جوشکاری تمیز شود و طوری روی هم قرار گیرند که به طور کامل در تماس باشند و با اعمال فشار لازم به آنها باعث امتزاج متالورژیکی بین ورق ها شد.

کنترل کیفیت جوش

یکی از صنایع مهم جوشکاری بازرسی کیفیت جوش نام دارد که در آن با استفاده از آزمون های جوشکاری از سلامت جوش مطمئن می شوید که شامل انواع آزمون های غیر مخرب و آزمون های مخرب است که قبل، زمان جوشکاری و پس از جوشکاری باید از آنها برای بررسی کیفیت جوش فلزات و غیر فلزات استفاده شود.

نوشته قبلی

فرآیند جوشکاری CO2

نوشته بعدی

جوشکاری انفجاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سبد خرید
ورود

هنوز حساب کاربری ندارید؟

ایجاد حساب کاربری

تماس تلفنی